Ανεπισημος Ιστοτοπος του Δημητρη Α. Ιωαννου

επειδή νομίζω οτι τα γράφει καλά !

Οι διάφορες εκδοχές του ελληνικού ευρώ

Δημήτρης Ιωάννου

1 Ιουλίου 2015

Σύνδεσμος δημοσίευσης

Οδηγώντας το πρωί με το αυτοκίνητο άκουσα ένα σχολιαστή να λέει ότι η οικονομική καταστροφή και το νέο νόμισμα βρίσκονται λίγες ημέρες μακριά από σήμερα. Δυστυχώς αυτό δεν είναι σωστό, και εκεί εντοπίζεται το πρόβλημα. Υπάρχει μεγάλη χρονική απόσταση μεταξύ των δύο αυτών – της κατάρρευσης και της εισαγωγής νέου νομίσματος. Η κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας έχει ήδη επέλθει από το βράδυ της περασμένης Παρασκευής. Μπορεί οι περισσότεροι να μην το έχουν αντιληφθεί ακόμη, αλλά η ζωή στην Ελλάδα δεν θα είναι ποτέ πια η ίδια. Ό,τι και να γίνει, το εισόδημά μας θα είναι πλέον πολύ χαμηλότερο απ’ ό,τι ήταν έως τώρα, και η καθημερινότητά μας τελείως διαφορετική. Αντίθετα, το νέο νόμισμα, αν έρθει, βρίσκεται τουλάχιστον έξι μήνες μακριά. Εκείνοι που το απεργάσθηκαν με την πιο δολερή βλακώδη μηχανορραφία, όταν θα έρθει, μάλλον δεν θα είναι πια στην εξουσία για να το χαρούν και να το χρησιμοποιήσουν ως μέσο οικοδόμησης της ευρωπαϊκής Βορείου Κορέας. Και αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα. Το διάστημα των έξι, τουλάχιστον, μηνών χωρίς σταθερό νομισματικό σύστημα μπορεί να τροφοδοτήσει μία πραγματική ανθρωπιστική κρίση.

Οικονομική κατάρρευση

Η οικονομία στηρίζεται στην έννοια της εμπιστοσύνης στις συναλλαγές. Από την Παρασκευή έχει συμβεί ό,τι θα ονομάζαμε «κατάρρευση εμπιστοσύνης». Δηλαδή, κανείς πλέον στην Ελλάδα για πολλά χρόνια, όποιες και αν είναι οι εξελίξεις, δεν θα

Read the rest of this entry »

Ούτε λίθος επί λίθου

Γάτσιος Κωνσταντίνος, Ιωάννου Δημήτρης Α.

28 Ιουνίου 2015

Σύνδεσμος δημοσίευσης

Το δημοψήφισμα ενώπιον του οποίου τέθηκαν ξαφνικά οι έλληνες πολίτες είναι μια δυσμενέστατη εξέλιξη για τη χώρα, η ευθύνη για την οποία όμως βαρύνει αποκλειστικά την κυβέρνηση. Είναι γεγονός ότι η συμφωνία στην οποία κατέληξαν οι διαπραγματεύσεις πέντε μηνών, με την «εκβιαστική» μορφή «την παίρνεις ή την αφήνεις», είναι μια πολύ κακή συμφωνία. Αν τελικά εφαρμοσθεί, το μόνο που θα καταφέρει είναι ότι απλά θα μεταθέσει την ολική κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας για κάποια άλλη στιγμή στο εγγύς μέλλον. Ομως το ότι η αναζητούμενη συμφωνία πήρε την κατεύθυνση της επιβολής επιπλέον φόρων και όχι της μείωσης των δημοσίων δαπανών είναι επίσης αποκλειστική ευθύνη της κυβέρνησης, η οποία και την επέβαλε στους δανειστές.

Ετσι, για μία ακόμη φορά στα χρόνια της κατάρρευσης και της χρεοκοπίας και ενώ η χώρα ήδη εκινείτο προς την καταστροφή, οι πολίτες παρακολούθησαν την κυβέρνηση να μάχεται με τους πιστωτές με έναν και μοναδικό σκοπό: να μη θιγούν τα προνόμια του πελατειακού κράτους έστω και κατ’ ελάχιστον αλλά, αντί αυτού, τα νέα βάρη που θα προέκυπταν να τα επωμιζόταν το σύνολο του ελληνικού λαού. Επειδή όμως

Read the rest of this entry »

Κοινωνικά άδικη και υπερ-υφεσιακή

Των Δημήτρη Α. Ιωάννου και Χρήστου Α. Ιωάννου

24 Ιουνίου 2015

Σύνδεσμος δημοσίευσης

Εάν τελικά υπογραφεί η συμφωνία, την οποία περιγράφουν τα ΜΜΕ, μεταξύ της χώρας και των εταίρων της, θα πρέπει να έχει κανείς υπ’ όψιν του τα εξής:

1. Η ελληνική κοινωνία δείχνει, μετά από δεκαετίες κρατισμού και πελατοκρατίας, να βρίσκεται πλέον σε κατάσταση ιδρυματισμού και να έχει παντελώς απωλέσει ακόμη και το ελάχιστο ένστικτο αυτοσυντήρησης. Η εφαρμογή ενός προγράμματος που θα στηρίζεται αποκλειστικά στην φορολογία είναι εξαιρετικά άδικη κοινωνικά, διότι διαμοιράζει το άχθος  της προσαρμογής μεταξύ του προνομιούχου δημόσιου τομέα και του συνθλιβόμενου ιδιωτικού, απολύτως  ετεροβαρώς. Οι άνεργοι καλούνται να πληρώσουν τον ίδιο αυξημένο ΦΠΑ που θα πληρώνει και ο βεβαιόμισθος του Δημοσίου ή ο υψηλοσυνταξιούχος των ΔΕΚΟ. Και όμως. Κανείς ουσιαστικά, (με ελάχιστες εξαιρέσεις, και αυτές από την παρούσα ιστοσελίδα), δεν τόλμησε να προτείνει το προφανές και το λογικό για την επιβίωση της χώρας, δηλαδή την μείωση των δαπανών αντί για την αύξηση της φορολογίας. (Σχεδόν κανείς -και οι δύο τρεις που το είπαν, πολιτικοί ή απλοί πολίτες, αγνοήθηκαν πλήρως από όλους,  εκτός από τα γνωστά ανώνυμα παλικάρια που χωρίς επιχειρήματα ξέρουν μόνο να βρίζουν εκ του ασφαλούς). Εάν υπάρχει, λοιπόν, μία ομάδα που είναι πραγματικά χαμένη από την προαλειφόμενη συμφωνία αυτή είναι η ομάδα των σημερινών και μελλοντικών ανέργων (του ιδιωτικού τομέα φυσικά), η οποία θυσιάστηκε οριστικά προς χάριν του πελατειακού κράτους.

2. Είναι προφανές ότι οι πιστωτές αντιλαμβάνονται πως η επιτυχία του προγράμματος, δηλαδή η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος, κάθε άλλο παρά είναι εξασφαλισμένη. Η ελαστικότητα είσπραξης των φόρων είναι πολύ μεγάλη σε υψηλά

Read the rest of this entry »

Η επιστροφή στη δραχμή θα συνιστούσε καταστροφή

Γάτσιος Κωνσταντίνος, Ιωάννου Δημήτρης Α.

14 Ιουνίου 2015

Σύνδεσμος δημοσίευσης

Οι υπογράφοντες σπεύδουν εκ προοιμίου να δηλώσουν ότι δεν είναι «ένθερμοι ευρωπαϊστές» του είδους, τουλάχιστον εκείνου που έθαλλε στην Ελλάδα τις παρελθούσες δεκαετίες και που θεωρούσε ότι αρκούσε τα οικονομικά, κοινωνικά και εθνικά προβλήματα της χώρας να τεθούν στο «σωστό ευρωπαϊκό τους πλαίσιο» για να λυθούν ως διά μαγείας. Κατά συνέπεια θεωρούν ότι η είσοδος της χώρας στην ΕΟΚ το 1981 και στην ευρωζώνη το 2002 κάθε άλλο παρά ισοδυναμούσε με είσοδο στον Παράδεισο.
Τούτων όμως λεχθέντων, αισθάνονται επίσης την ανάγκη να τονίσουν αυτό που θεωρούν το πλέον ουσιώδες: στις παρούσες συνθήκες κάθε είδους αποκοπή ή απομάκρυνση της Ελλάδας από την ΕΕ θα είναι για τη χώρα μια μείζων ιστορική καταστροφή με ανυπολόγιστες συνέπειες. Για τον λόγο αυτόν, επειδή η εισαγωγή εθνικού νομίσματος ουσιαστικά θα αποτελεί την έναρξη μιας διαδικασίας αποκοπής της Ελλάδας από την Ευρώπη και δεδομένου ότι ο ελληνικός λαός δεν έχει εξουσιοδοτήσει κανέναν για κάτι τέτοιο, οι υπογράφοντες θεωρούν ότι η συζήτηση

Read the rest of this entry »

Η μόνη λύση διεξόδου

Δημήτρης Ιωάννου

12 Ιουνίου 2015

Σύνδεσμος δημοσίευσης

Οι αντιτιθέμενες προτάσεις της ΕΕ και της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση της κρίσης είναι και οι δύο δυνητικά καταστροφικές. Με την υπερβολική επιπλέον φορολογία που προβλέπουν δεν θα πετύχουν τους δημοσιονομικούς στόχους που θέτουν, αλλά θα βυθίσουν την ελληνική οικονομία σε βαθιά ύφεση, πολύ κάτω από τα σημερινά επίπεδα εισοδήματος, ύφεση της οποίας οι επιπτώσεις θα είναι μακροχρόνιες και εξαιρετικά άδικες κοινωνικά διότι θα τις υποστούν, και πάλι, κυρίως οι εργαζόμενοι και οι άνεργοι του ιδιωτικού τομέα. Φυσικά δεν υφίσταται δυνατότητα για κάποια τρίτη εναλλακτική λύση σαν αυτήντην ιδέα της οποίας καλλιέργησε επί μακρόν η πολιτική δημοκοπία και υποτίθεται ότι θα συνίστατο στο ότι οι τοκογλύφοι-δανειστές θα μας παρείχαν αφειδώς χρηματοδότηση, χωρίς εμείς να αναλαμβάνουμε την υποχρέωση επίτευξης δημοσιονομικών στόχων, ενώ παραλλήλως θα μας χάριζαν και ένα σημαντικό τμήμα του χρέους. Μία τέτοια ιδέα δεν έχει καμία λογική για τους δανειστές –γιατί απλά σημαίνει ότι θα έχαναν πολύ περισσότερα χρήματα από όσα κινδυνεύουν να χάσουν σήμερα–, ενώ εκ παραλλήλου και μόνο η παρουσίασή της θα πυροδοτούσε λαϊκές εξεγέρσεις στις χώρες τους εναντίον της Ελλάδας.

Στο παρόν αδιέξοδο υπάρχει
μόνο μία δραστική λύση διαφυγής, η οποία είναι μεν ριζοσπαστική αλλά ταυτοχρόνως είναι και αποτελεσματική, διότι αντί της επιπλέον φορολόγησης, στην οποία στηρίζονται και οι δύο αντιπαρατιθέμενες προτάσεις απειλώντας να εξοντώσουν πλήρως την ελληνική οικονομία, αυτή ρίχνει το βάρος της εξοικονόμησης κυρίως στο σκέλος των δαπανών.

Το ελληνικό Δημόσιο καταβάλλει ετησίως 18 δισεκατομμύρια ευρώ για μισθούς και συντάξεις δημοσίων υπαλλήλων. Μέχρι στιγμής, στη διάρκεια των πρώτων έξι μηνών του χρόνου έχει ήδη καταβάλει τα μισά. Τον υπόλοιπο χρόνο οι μισθοί και οι συντάξεις πρέπει να καταβληθούν μειωμένα κατά 30%. Έτσι θα εξοικονομηθούν 2,7 δισεκατομμύρια ευρώ, τα οποία σε μεγάλο βαθμό θα καλύψουν το δημοσιονομικό κενό. Το 2016, επίσης, οι μισθοί και οι συντάξεις θα πρέπει να καταβληθούν, μειωμένοι σε όλη τη διάρκεια του χρόνου κατά 15%, σε σχέση με το σημερινό τους επίπεδο. Έτσι θα εξασφαλισθούν άλλα 2,7 δισεκατομμύρια ευρώ για τη δημοσιονομική χρήση του επομένου έτους. Εάν υπάρχει επιπλέον δημοσιονομικό

Read the rest of this entry »

Μια εναλλακτική πρόταση για σχέδιο συμφωνίας

των Δημήτρη και Χρήστου Α. Ιωάννου

11 Ιουνίου 2015

Σύνδεσμος δημοσίευσης

Και τα δύο σχέδια που έχουν παρουσιασθεί στην διαδικασία αναζήτησης μίας ατραπού που θα οδηγήσει στην επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Ελλάδος και “θεσμών”, δηλαδή τόσο το ελληνικό “σχέδιο των 47 σελίδων”, όσο και το, ανακριβώς αποκληθέν, “σχέδιο Γιουνκέρ”, είναι ατυχή και απολύτως άστοχα.

Όχι μόνο διότι αμφότερα είναι εξαιρετικά άδικα από κοινωνική άποψη, αλλά και διότι εάν εφαρμοσθεί είτε το ένα είτε το άλλο, δεν πρόκειται να τελεσφορήσει. Δεν πρόκειται δηλαδή να προκύψουν τα δημοσιονομικά αποτελέσματα που υποτίθεται ότι επιδιώκονται.

Ειδικά για το “σχέδιο Γιουνκέρ”, πάντως, δεν μπορεί να μην επισημάνει κανείς το γεγονός ότι, παρά τους μύδρους που συγκέντρωσε από την πλευρά της ελληνικής κυβερνήσεως, αντιπροσωπεύει, στην πραγματικότητα, την  σχεδόν πλήρη, αποδοχή των “κόκκινων γραμμών” της. Δηλαδή, με την εξαίρεση του μέτρου της κατάργησης των πρόωρων συντάξεων, μέτρου του οποίου η αναγκαιότητα είναι πλέον προφανής και πανθομολογούμενη, οι δανειστές φαίνεται να έχουν αποδεχθεί, στον μέγιστο δυνατό βαθμό, αυτό που σημαίνουν οι “κόκκινες γραμμές”: την απαίτηση της κυβέρνησης να παραμείνει αλώβητο το πελατειακό κράτος. Ως εκ τούτου οι εταίροι-δανειστές δείχνουν να έχουν προσχωρήσει και αυτοί στην ελληνική αντίληψη της φορολόγησης του ιδιωτικού τομέα, και όχι μόνο των επιχειρήσεων αλλά και των νοικοκυριών, μέχρι την τελική εξόντωση.

Εκείνο που θα έπρεπε να εξεταστεί αρχικά είναι ποιές επιπτώσεις θα έχει, επί μίας οικονομίας που βρίσκεται ήδη σε κατάσταση πιστωτικής ασφυξίας, (σε κατάσταση “ύφεσης χαρτοφυλακίου”-balance sheet recession), μία κατακόρυφη αύξηση της φορολογίας, είτε της άμεσης (“σχέδιο 47 σελίδων”), είτε της έμμεσης (“σχέδιο Γιουγκέρ”). Το αμέσως επόμενο ερώτημα είναι αν και κατά πόσο υπάρχει κάποια εναλλακτική (ως προς τα δύο σχέδια) δυνατότητα.

Θεωρούμε πως είναι αδύνατον να προκύψει από την εφαρμογή της μίας ή της άλλης πρότασης το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα κάλυψης του δημοσιονομικού κενού ώστε να δημιουργηθεί πρωτογενές πλεόνασμα 1% το 2015 και 2% το 2016. (Που για το 2015 τουλάχιστον, εάν ισχύει η εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι με τις παρούσες συνθήκες η δημοσιονομική κρίση κινείται προς πρωτογενές έλλειμμα 0,6% ισοδυναμεί με ανάγκη είσπραξης 2,9 δισεκατομμυρίων ευρώ επιπλέον, υπό την προϋπόθεση ότι το ΑΕΠ θα παραμείνει σταθερό). Πιστεύουμε πως η αποτυχία θα προέλθει από δύο αιτίες: πρώτον ότι, ακόμη και αν το ΑΕΠ ήθελε παραμείνει στο επίπεδο των 180 δισεκατομμυρίων ευρώ, το σχεδιαζόμενο ποσό είναι σχεδόν αδύνατον να εισπραχθεί και δεύτερον, ότι η εφαρμογή των μέτρων, τα οποία είναι πλήρως υφεσιακά, θα έχει ως αποτέλεσμα την άσκηση νέου κύκλου  καθοδικών πιέσεων και στο ίδιο το επίπεδο του ΑΕΠ.

Έναντι των δύο προτεινόμενων σχεδίων, θεωρούμε ότι μόνη τεχνικά εφικτή διέξοδος, ασχέτως της πολιτικής της δυσκολίας, είναι μία διαφορετική διαδικασία εξασφάλισης του απαιτουμένου ποσού για την επίτευξη των επιδιωκόμενων πρωτογενών πλεονασμάτων. Πρόκειται για την μεταφορά της προσπάθειας από την

Read the rest of this entry »

Η διέξοδος για την Ελλάδα

Γάτσιος Κωνσταντίνος, Ιωάννου Δημήτρης Α.

26 Μαΐου 2015

Σύνδεσμος δημοσίευσης

Μια ευρέως διαδεδομένη «αφήγηση» για την οικονομική κρίση στην Ελλάδα, υποστηρίζει ότι πρόκειται για το αποτέλεσμα της ακραίας λιτότητας, που επιβλήθηκε από αλαζόνες ξένους οι οποίοι παρερμήνευσαν τα οικονομικά δεδομένα. Ο μόνος τρόπος διεξόδου, συνεχίζει η εν λόγω «αφήγηση», είναι να σπάσει αυτό το υφεσιακό σπιράλ με την εφαρμογή μίας πολιτικής δημοσιονομικής τόνωσης.

Αυτό δεν ευσταθεί και πρέπει να αντικρουστεί με επιχειρήματα εάν θέλουμε η τρέχουσα πολιτική σύγχυση σχετικά με τη συμφωνία διάσωσης, να έχει καλό τέλος.

Κατ’ αρχάς, είναι περίεργο να ισχυρίζεται κανείς ότι μια κρίση η οποία προκλήθηκε από τη δεκαετή διοχέτευση υπερβολικής ρευστότητας στην οικονομία, μπορεί να θεραπευθεί μέσω περαιτέρω προγραμμάτων τόνωσης. Η θεωρία πως κάτι παρόμοιο είναι εφικτό, υποθέτει φυσικά πως η Ελλάδα δεν διαθέτει επαρκή «ενεργό ζήτηση» δηλαδή την ικανότητα των καταναλωτών να αγοράζουν αγαθά και υπηρεσίες στις τρέχουσες τιμές. Αποκαταστήστε το λοιπόν αυτό, ισχυρίζεται η θεωρία, και θα ξεκινήσει ένας κύκλος ανάπτυξης.

Ένα και μόνο στατιστικό στοιχείο θα πρέπει να αρκεί για να διαψεύσει αυτή την υπόθεση. Το ελληνικό ΑΕΠ ήταν παρόμοιο το 2001 και το 2014, μετρώμενο σε σταθερές τιμές του 2005, πράγμα που σημαίνει ότι η «ενεργός ζήτηση» σε αυτά τα δύο χρόνια, πριν και μετά από την κρίση χρέους, ήταν περίπου ίση. Παρ’ όλ’ αυτά, το ποσοστό ανεργίας το 2014 ήταν σχεδόν τριπλάσιο από το ποσοστό του 2001. Το κλειδί για την επίλυση των οικονομικών δεινών της Ελλάδας θα πρέπει επομένως, να βρίσκεται σε κάτι άλλο, πέρα από την ζήτηση.

Εξίσου αποκαλυπτικό εξάλλου είναι και το γεγονός ότι στη διάρκεια της πενταετίας από την έναρξη της κρίσης, οι ελληνικές εισαγωγές έχουν υπερβεί τις εξαγωγές κατά περίπου 60%. Αν και οι Έλληνες ασφαλώς αγοράζουν λιγότερα προϊόντα σε σχέση με το 2007, είναι σαφές ότι η ανεπαρκής «ενεργός ζήτηση» δεν είναι εδώ η ρίζα του προβλήματος. Αυτό που λείπει είναι η «ενεργός προσφορά», η ικανότητα, δηλαδή, της ελληνικής οικονομίας να παράγει αρκετά αγαθά σε ανταγωνιστικές τιμές.

Γιατί λοιπόν η ύφεση ήταν τόσο βαθειά και με τέτοια διάρκεια, εάν όχι λόγω της λιτότητας; Η απάντηση βρίσκεται στο τι συνέβη μεταξύ του 2001 και της αρχής της χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Μετά από την υιοθέτηση του ευρώ το 1999, η Ελλάδα άρχισε να λαμβάνει κάθε χρόνο, μεταξύ 5%-10% του ΑΕΠ περισσότερη πίστωση από όση χρειαζόταν για να αναπυχθεί κανονικά. Οι λαϊκιστές πολιτικοί διοχέτευαν αυτά τα επιπλέον εισοδήματα
Read the rest of this entry »

The Way Out for Greece

This account doesn’t stand up to scrutiny and needs to be countered if the current brinkmanship over Greece’s bailout is to end well.

To begin, it is odd to claim that a crisis caused by a 10-year infusion of excessive cash can be cured by means of further stimulus. The theory that it can assumes that Greece lacks sufficient “effective demand,” or the capacity of consumers to purchase goods and services at current prices. Restore this and a virtuous circle of growth will follow.

A single statistic should suffice to cast doubt on this assumption. Greece’s gross domestic product was similar in 2001 and 2014, measured in constant 2005 prices, meaning that “effective demand” in these two years before and after the debt crisis was approximately equal. And yet unemployment in 2014 was almost triple the 2001 level. The key to resolving Greece’s economic woes must, therefore, lie in something other than demand.

Read the rest of this entry »

Η Διέξοδος για την Ελλάδα – Μετάφραση του άρθρου «The Way Out for Greece»

Κωνσταντίνος Γάτσιος – Δημήτρης  Α. Ιωάννου

– 21 Μαΐου 2015

Σύνδεσμος δημοσίευσης

Μια ευρέως διαδεδομένη «αφήγηση» για την οικονομική κρίση στην Ελλάδα, υποστηρίζει ότι πρόκειται για το αποτέλεσμα της ακραίας λιτότητας, που επιβλήθηκε από αλαζόνες ξένους οι οποίοι παρερμήνευσαν τα οικονομικά δεδομένα. Ο μόνος τρόπος διεξόδου, συνεχίζει η εν λόγω «αφήγηση», είναι να σπάσει αυτό το υφεσιακό σπιράλ με την εφαρμογή μίας πολιτικής δημοσιονομικής τόνωσης.

Αυτό δεν ευσταθεί και πρέπει να αντικρουστεί με επιχειρήματα εάν θέλουμε η τρέχουσα πολιτική σύγχυση σχετικά με τη συμφωνία διάσωσης, να έχει καλό τέλος.

Κατ’ αρχάς, είναι περίεργο να ισχυρίζεται κανείς ότι μια κρίση η οποία προκλήθηκε από τη δεκαετή διοχέτευση υπερβολικής ρευστότητας στην οικονομία, μπορεί να θεραπευθεί μέσω περαιτέρω προγραμμάτων τόνωσης. Η θεωρία πως κάτι παρόμοιο είναι εφικτό, υποθέτει φυσικά πως η Ελλάδα δεν διαθέτει επαρκή «ενεργό ζήτηση» δηλαδή την ικανότητα των καταναλωτών να αγοράζουν αγαθά και υπηρεσίες στις τρέχουσες τιμές. Αποκαταστήστε το λοιπόν αυτό, ισχυρίζεται η θεωρία, και θα ξεκινήσει ένας κύκλος ανάπτυξης.

Ένα και μόνο στατιστικό στοιχείο θα πρέπει να αρκεί για να διαψεύσει αυτή την υπόθεση. Το ελληνικό ΑΕΠ ήταν παρόμοιο το 2001 και το 2014, μετρούμενο σε σταθερές τιμές του 2005, πράγμα που σημαίνει ότι η «ενεργός ζήτηση» σε αυτά τα δύο χρόνια, πριν και μετά από την κρίση χρέους, ήταν περίπου ίση. Παρ’ όλ’ αυτά, το ποσοστό ανεργίας το 2014 ήταν σχεδόν τριπλάσιο από το ποσοστό του 2001. Το κλειδί για την επίλυση των οικονομικών δεινών της Ελλάδας θα πρέπει επομένως, να βρίσκεται σε κάτι άλλο, πέρα από την ζήτηση.
Εξίσου αποκαλυπτικό εξάλλου είναι και το γεγονός ότι στη διάρκεια της πενταετίας από την έναρξη της κρίσης, οι ελληνικές εισαγωγές έχουν υπερβεί τις εξαγωγές κατά περίπου 60%. Αν και οι Έλληνες ασφαλώς αγοράζουν λιγότερα προϊόντα σε σχέση με το 2007, είναι σαφές ότι η ανεπαρκής «ενεργός ζήτηση» δεν είναι εδώ η ρίζα του προβλήματος. Αυτό που λείπει είναι η «ενεργός προσφορά», η ικανότητα, δηλαδή, της ελληνικής οικονομίας να παράγει αρκετά αγαθά σε ανταγωνιστικές τιμές.

Γιατί λοιπόν η ύφεση ήταν τόσο βαθειά και με τέτοια διάρκεια, εάν όχι λόγω της λιτότητας; Η απάντηση βρίσκεται στο τι συνέβη μεταξύ του 2001 και της αρχής της χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Μετά από την υιοθέτηση του ευρώ το 1999, η Ελλάδα άρχισε να λαμβάνει κάθε χρόνο, μεταξύ 5%-10% του ΑΕΠ περισσότερη πίστωση από όση χρειαζόταν για να αναπυχθεί κανονικά. Οι λαϊκιστές πολιτικοί διοχέτευαν αυτά τα επιπλέον εισοδήματα
Read the rest of this entry »

Να σβήσουμε τις «κόκκινες γραμμές»

Η συγχώνευση του πελατειακού κράτους
με τους προμάχους του κρατικού καπιταλισμού

Δημήτρης Ιωάννου

8 Μαΐου 2015

Σύνδεσμος δημοσίευσης

Η χώρα απειλείται σήμερα με καταστροφή διότι κυβερνάται από μία πολιτική δύναμη η οποία υποσχέθηκε προεκλογικά κάτι που ισοδυναμούσε με το ότι θα κλείδωνε το συρτάρι και θα προλάβαινε να βάλει τα κλειδιά μέσα. Υπόσχεση που έγινε δεκτή και πιστευτή από εκείνο το τμήμα των ψηφοφόρων που ήταν ευεπίφορο σε παρόμοιες ιδέες. Είναι, όμως, το πρόβλημα της χώρας μόνο αυτό, δηλαδή οι μη πραγματοποιήσιμες επαγγελίες της κυβέρνησης; Δυστυχώς όχι. Η ευθύνη του αδιεξόδου δεν ανήκει αποκλειστικά στην κυβέρνηση. Την μοιράζεται μαζί της και η αντιπολίτευση, η οποία την ανταγωνίζεται σε υποκρισία και δημοκοπία. Η συνεχής παραίνεση που ακούγεται εκ μέρους της, «κλείστε την συμφωνία αμέσως», όταν δεν συνοδεύεται από περιγραφή και επεξήγηση των όρων που πρέπει να περιλαμβάνει αυτή η συμφωνία, είναι εξ ίσου ανεύθυνη και παραπλανητική με την κυβερνητική αδολεσχία. Και μάλιστα, για να είμαστε δίκαιοι, πρέπει να παραδεχθούμε ότι η κυβέρνηση, ευρισκόμενη στο αδιέξοδο που η ίδια δημιούργησε και κάνοντας την ανάγκη φιλοτιμία, έχει εξηγήσει σαφώς, έστω και υπό μορφή «εκβιαστικού διλήμματος», τους λόγους για τους οποίους δεν δύναται να συνάψει την πολυπόθητη συμφωνία με τους Ευρωπαίους και ως εκ τούτου, οδηγεί την χώρα στην καταστροφή. Έχει δηλαδή εξηγήσει ότι υπάρχουν τέσσερις «κόκκινες γραμμές» τις οποίες δεν μπορεί να υπερβεί οπισθοχωρώντας, και έχει διατυπώσει προς την αντιπολίτευση το –διόλου ρητορικό– ερώτημα: «Εσείς θα συνάπτατε μία συμφωνία στην οποία θα έπρεπε να δεχθείτε μείωση συντάξεων, μείωση μισθών, αποδοχή των ιδιωτικοποιήσεων και απελευθέρωση των απολύσεων;».

Πρόκειται για μία ερώτηση στην οποία, για ευνόητους λόγους, η αντιπολίτευση κωφεύει, προσποιούμενη ότι δεν την άκουσε, και συνεχίζει επαναλαμβάνοντας μονότονα την επωδό του «κλείστε την συμφωνία άμεσα». Δεν θα μπορούσε να κάνει διαφορετικά άλλωστε εφ’ όσον, πατροπαράδοτα παρ’ ημίν, η θέση της αντιπολίτευσης είναι να μη λέει δυσάρεστες αλήθειες, ή μάλλον να μη λέει καθόλου αλήθειες, αλλά μόνο να δίνει μη εκπληρώσιμες υποσχέσεις τις οποίες, συνήθως, η στρουθοκαμηλική μας κοινωνία, επικροτεί και υιοθετεί. Στη συγκεκριμένη, μάλιστα, περίπτωση θα πρέπει να αναγνωρίσει κανείς ότι υπάρχει κάποιο ίχνος συνέπειας στη στάση και της αντιπολίτευσης. Οι «κόκκινες γραμμές» που θέτει η κυβέρνηση, στην πραγματικότητα είναι και δικές της «κόκκινες γραμμές», πράγμα που τα κόμματα που άσκησαν την εξουσία μέχρι πρόσφατα το απέδειξαν περίτρανα. Το απέδειξαν, δηλαδή, με τον εμβαλωματικό τρόπο με τον οποίο εφάρμοσαν επί μία πενταετία το σταθεροποιητικό πρόγραμμα της ελληνικής οικονομίας, γνωστό και ως «Μνημόνιο», φροντίζοντας να θίξουν όσο το δυνατόν λιγότερο, φίλους, γνωστούς και –κυρίως– πολιτικούς πελάτες. Γιατί η αλήθεια, την οποία από κοινού αποκρύπτουν από την κοινή γνώμη κυβέρνηση και αντιπολίτευση, έγκειται στο ότι δεν είναι δυνατή η σύναψη κάποιας συμφωνίας με τους «δανειστές», εάν δεν ποδοπατηθούν και δεν κονιορτοποιηθούν οι «κόκκινες γραμμές». Μόνο που κάτι τέτοιο θα ήταν ιδιαίτερα οδυνηρό για όλον τον πολιτικό κόσμο, διότι σε πολύ μεγάλο βαθμό η παραβίαση των «κόκκινων γραμμών» σήμερα, ενώ δεν θα έχει δυσμενείς συνέπειες για τον απλό εργαζόμενο λαό, θα έχει καταστρεπτικές συνέπειες για το «βαθύ» πελατειακό κράτος, τον χώρο δηλαδή από τον οποίον τα κόμματα αντλούν –ή αντλούσαν μέχρι πρόσφατα–, κατά κύριο λόγο, την οργανωτική τους ισχύ και ενέργεια.

Στα πέντε προηγούμενα χρόνια, οι εφαρμόζοντες το «Μνημόνιο», υπονομεύοντάς το εκ των έσω ακόμη περισσότερο απ’ ότι το υπονόμευε η όποια αντιπολίτευση, φρόντιζαν να επιρρίπτουν το βάρος της υποτιθέμενης προσαρμογής κυρίως στους εργαζόμενους και στους άνεργους του ιδιωτικού τομέα, (και βεβαίως, μερικώς, στους απλούς εργαζόμενους του Δημοσίου), καταφέρνοντας, στο μέτρο του δυνατού, να περιορίσουν στο ελάχιστο τις απώλειες που υπέστη το «βαθύ» πελατειακό κράτος. Αυτό όμως δεν άρκεσε, για τον απλό λόγο ότι τον πλούτο της ελληνικής κοινωνίας, όσο περιορισμένος και αν είναι, δεν τον δημιουργεί ο κρατικο-κομματικός παρασιτισμός αλλά τα παραγωγικά τμήματα του ιδιωτικού τομέα, η απομύζηση των οποίων ήταν μοιραίο να οδηγήσει την οικονομία σε περιδίνηση. Ως εκ τούτου, σήμερα, δεν έχει απομείνει τίποτε άλλο στους απλούς εργαζόμενους και στους λίγους παραγωγικούς επιχειρηματίες το οποίο να μπορεί να λεηλατήσει το κομματικό πελατειακό κράτος, με αποτέλεσμα κάθε πολιτική ευθυγράμμισης της δαπάνης της οικονομίας με το παραγόμενο εισόδημα, όπως αυτή που επιχειρούν να επιβάλουν οι «δανειστές», να στρέφεται, υποχρεωτικά πλέον, στον περιορισμό των προνομίων του ιερού μόσχου του πελατειακού κράτους.

Αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος που οι τρεις, τουλάχιστον, από τις τέσσερις «κόκκινες γραμμές» που θέτει η κυβέρνηση, με την σιωπηρή και αιδήμονα

Read the rest of this entry »